CRP waarde: betekenis, normaalwaarden en wanneer testen

Het CRP is een eiwit in het bloed dat wordt gekenmerkt als een ontstekingswaarde. Het eiwit komt vrij bij allerlei vormen van ontsteking, bijvoorbeeld een infectie, wond of auto-immuunziekte. Een normale CRP-waarde is lager dan 10 mg/L. Is jouw waarde hoger, dan duidt dat op een actief ontstekingsproces in het lichaam. Het CRP wordt veelal bepaald om een infectie of ander ontstekingsproces in het lichaam aan te tonen dan wel uit te sluiten.

Wat is CRP waarde?

CRP staat voor C-reactief proteïne, een eiwit dat de lever aanmaakt in het geval van een ontsteking. Een ontsteking is de reactie van het lichaam op een infectie of andere vormen van schade aan weefsel, bijvoorbeeld bij een wond of een auto-immuunziekte. Zodra er een ontstekingsreactie ontstaat, komt het CRP vrij in het bloed. De hoeveelheid van dit eiwit in het bloed wordt uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
Onder normale omstandigheden is er nauwelijks CRP in het bloed aanwezig. Stijgt de waarde, dan geeft dat een belangrijk signaal: het immuunsysteem is aan het werk. Het CRP wordt bepaald via een eenvoudig bloedonderzoek en wordt veel door artsen gebruikt. Met de CRP-waarde kan bijvoorbeeld worden beoordeeld of er sprake is van een infectie en kan soms onderscheid worden gemaakt tussen een virale of bacteriële infectie. De test geeft op zichzelf geen diagnose, maar helpt de arts om het juiste vervolgtraject te kiezen. In combinatie met andere bloedwaarden en de klachten die iemand heeft, is de CRP-waarde een snelle en betrouwbare indicator van een actief ontstekingsproces.

Normaalwaarden: wanneer is jouw uitslag verhoogd?

De CRP-normaalwaarde voor een gezonde volwassene ligt onder de 10 mg/L. Waarden daarboven worden als verhoogd beschouwd. De betekenis van een verhoogd CRP is sterk afhankelijk van hoe hoog de waarde is en het verdere klinische beeld. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de gangbare interpretaties:

Belangrijk: deze grenzen zijn richtlijnen en geen absolute drempelwaarden. Een arts beoordeelt de uitslag altijd in samenhang met jouw klachten en andere onderzoeken.

Aandoeningen waarbij een verhoogde ontstekingswaarde voorkomt

Een verhoogde CRP-waarde is geen ziekte op zichzelf, maar een signaal dat het lichaam reageert op iets. Er zijn veel verschillende aandoeningen waarbij de CRP-waarde in het bloed stijgt. De meest voorkomende zijn:

• Bacteriële infecties, zoals een blaas- of longontsteking
• Virale infecties
• Chronische ontstekingsziekten, zoals reuma of de ziekte van Crohn
• Weefselbeschadiging na een operatie of trauma
• Kanker
• Hart- en vaatziekten (hs-CRP)

Verhoogde waarden bij de ziekte van Crohn

Bij de ziekte van Crohn, een chronische darmontsteking, kan de CRP-waarde verhoogd zijn. Bij opvlammingen kan het CRP, samen met andere onderzoeken, helpen bij het onderscheid in de ernst van de opvlamming. Hoge waarden van het CRP duiden op een ernstige opvlamming. Ook in een rustige fase van de ziekte kan het CRP verhoogd zijn. Echter zijn andere onderzoeken dan beter bruikbaar.

Reuma en gewrichtsklachten: wat zegt de uitslag?

Bij gewrichtsklachten is het bepalen van de CRP-waarde sterk aanbevolen. Een verhoging van de waarde wijst in de richting van een inflammatoire oorzaak, bijvoorbeeld reumatoïde artritis, maar normale waarden sluiten een actieve ontsteking niet uit. Tijdens de behandeling van gewrichtsaandoeningen kan het CRP ook gebruikt worden voor monitoring van de ziekteactiviteit. Dit gebeurt altijd in combinatie met vele andere factoren.

Vermoeidheid en CRP

Aanhoudende vermoeidheid zonder duidelijke oorzaak is een van de meest voorkomende redenen waarom mensen een CRP-test aanvragen. Vermoeidheid is een lastige klacht en kent vele oorzaken. Middels een CRP-test kan meer inzicht worden gegeven in de oorzaak. Belangrijke aandoeningen die vermoeidheid kunnen geven, zoals een auto-immuunziekte of kanker, worden met behulp van de uitslag meer of minder waarschijnlijk.

Wat is hs-CRP en wanneer wordt het gemeten?

Naast de standaard CRP bestaat er een gevoeliger variant: de hs-CRP, ofwel high-sensitive CRP. Deze test meet hetzelfde eiwit, C-reactief proteïne, maar kan in tegenstelling tot de standaard test ook zeer lage waarden detecteren. De hs-CRP wordt voornamelijk gebruikt bij de beoordeling van het risico op hart- en vaatziekten. Bij hart en vaatziekten is namelijk gebleken dat het lichaam langdurig heel kleine hoeveelheden CRP aanmaakt. De waarde van het hs-CRP wordt samen met andere risicofactoren (roken, overgewicht, hoge bloeddruk, etc.) gebruikt om in te schatten hoe groot het risico is om hart- en vaatziekten te ontwikkelen of opnieuw een hartinfarct te krijgen. Een test op hs-CRP bij OneDayClinic is helaas nog niet mogelijk.

Hoe werkt een bloedtest op ontstekingswaarden?

Een CRP-test is een eenvoudig bloedonderzoek waarbij een kleine hoeveelheid bloed wordt afgenomen uit een bloedvat in de arm. Bij veel huisartspraktijken is het ook mogelijk om een CRP-test via een vingerprik af te nemen. De uitslag is dan met enkele minuten bekend.

Wat als mijn uitslag afwijkt?

Een verhoogde CRP-waarde is een signaal, geen diagnose. Wat je er vervolgens mee moet, hangt sterk af van de hoogte van de waarde en je klachten. Wanneer er bij jou een verhoogde CRP-waarde is gevonden, kan je dat het beste met de huisarts of behandelend specialist in het ziekenhuis bespreken.

Veelgestelde vragen over de test

Wanneer schrijft een arts antibiotica voor bij een hoge ontstekingswaarde?

Er is geen vaste CRP-drempelwaarde waarbij antibiotica automatisch worden voorgeschreven. De beslissing hangt af van de combinatie van klachten, de hoogte van de CRP-waarde en andere bevindingen. Bij een sterk vermoeden van een bacteriële infectie, wordt antibiotica voorgeschreven. Bij een virale infectie is antibiotica niet zinvol.

Kan vermoeidheid komen door een verhoogde CRP waarde?

Nee, een verhoogde CRP-waarde leidt niet tot vermoeidheidsklachten. Een verhoogde CRP-waarde en vermoeidheidsklachten kunnen beide het gevolg zijn van een ontstekingsproces in het lichaam, maar er is geen onderlinge oorzaak-gevolgrelatie. Een verhoogde CRP-waarde kan wel helpen bij het vinden van de oorzaak van vermoeidheidsklachten.

Wat zijn normale waarden bij een kind?

Bij kinderen gelden in principe dezelfde referentiewaarden als bij volwassenen. Bij pasgeborenen en zuigelingen kunnen de grenzen iets afwijken en hanteert het laboratorium doorgaans aangepaste referentiewaarden. Laat je adviseren door een arts over de betekenis van de uitslag bij jouw kind.

Is een bloedtest ook mogelijk via een vingerprik?

Bloed kan verkregen worden via een venapunctie (het aanprikken van een bloedvat) of een vingerprik. Afhankelijk van wat er getest moet worden, is een vingerprik wel of niet mogelijk. Het CRP kan middels een vingerprik worden gemeten. Dit wordt vaak toegepast in de huisartsenpraktijk. Bij OneDayClinic is een CRP-test enkel via een venapunctie mogelijk.

Klaar om je ontstekingswaarden te laten meten? Plan vandaag een test

Wil je snel weten hoe hoog jouw CRP-waarde is? Bij OneDayClinic kun je zonder verwijzing een CRP-test laten doen, op een locatie bij jou in de buurt. BIG-geregistreerde artsen en verpleegkundigen voeren de bloedafname uit. Het bloed wordt vervolgens geanalyseerd in ons partner laboratorium ( ISO 15189 gecertificeerd). De uitslag is vaak al de volgende dag beschikbaar.

Boek direct een afspraak via onze CRP-testpagina, of neem contact op via 085 070 3483 of contact@onedayclinic.nl.